لباس محلی

لباس تقریبا همزاد آدمی بوده است. یکی از مهمترین ملاک های مرور تاریخ هر مرز و بوم ، مرور پوشاک سنتی و لباس محلی رایج در آن منطقه است. غنای فرهنگی هر منطقه نیز با هویت پوشاک و لباس های مورد استفاده در آن خطه رابطه ی معناداری دارد. ایرانیان نیز که کهن ترین اقوام بشری هستند. در پوشاک و لباس های محلی نیز شناسنامه ای تاریخی و اصیل دارند.

پوشاندن بدن در ذات انسان ها نهفته است. و ایرانیان پیش از آنکه دستگاه های پیشرفته ی امروزی برای بافت اختراع شود با صنایع دستی خود به تولید پوشاک سنتی پرداخته اند. لباس محلی نیز در هر منطقه ای خاص آن خطه طراحی شده است. که در نوشته ای کامل به شرح لباس اقوام و لباس محلی ایرانیان خواهیم پرداخت.

تاریخچه لباس و پوشاک

در تاریخ بشر پیش از حضرت ادریس ، کسی را به عنوان خیاط و مبدع پوشاک نقل نکرده اند. نقل است که ایشان در زمان برگزیده شدن به مقام پیامبری به هفتاد و دو زبان با مردم سخن می گفتند. ایشان اولین کسی بود که به حرفه ی دوزندگی و خیاطی پرداخت. پیش از ایشان مردم پوست حیوانات را بر تن می کردند. بدون آنکه آن را به شکل لباس درآورند. ایشان در محل فعلی مسجد سهله شغل خیاطی را انجام می دادند.

اما در تاریخ جدید نیز لباس محلی و پوشاک سنتی جایگاه ویژه ای دارد. انسان از همان دوران ابتدایی حیاتش به فکر استفاده از امکانات اطراف خود برای استفاده به عنوان پوشش و لباس افتاد. بشر به مرور و با کسب شناخت بیشتر از اطراف خود توانست از امکانات استفاده ی بیشتر کند. و کم کم با استفاده از امکانات اطراف خود توانست لباس های پیشرفته تر و فرم یافته را طراحی کند. دوره های مختلف تاریخی برای استفاده از لباس محلی و پوشاک سنتی را می توان با دسته ای زیر طبقه بندی نمود:

  • ابتدایی ترین دوره ی لباس ها از پیچاندن پارچه های مواج به دور بدن شکل گرفت. این نوع لباس را دارپه (Drope) می نامند. انواع دیگر این لباس ها شامل شانتی یا Shenti ، لباس مصریان ، که شبیه لنگ بوده و به دور کمر بسته می شده. هیماسیون یا Hiamtion لباس مردم یونان در این دوره بوده و شبیه چادر شب های امروزی به کار می رفته است.
  • در دوره ی بعدی لباس های دوخته شده استفاده می شده است. این لباس ها شبیه پانچوی امروزی بوده اند. از یک پارچه ی دوخته شده ، به شکل کلی بدن ، همراه با یک شکاف حلقوی برای سر بوده است. دو گوشه ی این لباس بر روی شانه قرار می گرفته و دست ها در آن آزاد بوده است.
  • سومین نسل از پوشاک سنتی ، از پوست حیوانات تهیه می شده. این دسته با بندهایی بر روی بدن محکم می شده است . امروزه مدل کامل شده ی این مدل را اسکیموها ، سوارکاران و چادر نشینان به عنوان لباس محلی استفاده می کنند.

 

لباس محلی اقوام ایرانی

     لباس محلی اقوام ایرانی

عوامل موثر بر شکل گیری لباس محلی

  • اقلیم: اولین عامل تاثیر گذار در لباس محلی و پوشاک سنتی اقوام ، تنوع اقیلم مناطق می باشد. لذا مناطق گرمسیری خیلی دیرتر از اقوام ساکن در مناطق سردسیر به فکر اصلاح لباس محلی خود افتادند. اما مردم ساکن در آب و هوای معتدل پیش از همه به تنوع لباس خود پرداختند. این دسته با توجه به تغییرات فصلی آب و هوا ، ناچار بودند لباس مناسب فصل را داشته باشند. شاید به همین دلیل است که هندو های ساکن در مناطق حاره ای ، هنوز لباس محلی از نوع نسل اول یا دراپه دارند. اما مردم بین النهرین و ایران در ایجاد تحول و پیشرفت لباس ، گام های اساسی برداشته اند.

  • اقتصاد : دومین عامل رشد و پیشرفت تن پوش های محلی است. مناطقی که از حیث اقتصادی متمول بوده اند . عموما خیلی زود به فکر بهبود لباس محلی خود افتاده اند . این دسته به طراحی لباس های پیشرفته تر پرداخته و پیشتاز این حوزه بوده اند. اما سایر تمدن های غیر متمول ، ناچار به تقلید از لباس اقوام دیگر و شبیه شدن به آن ها بوده اند.
  • فرهنگ و اجتماع : سومین عامل بسیار اثر گذار در تاریخ پوشاک سنتی و لباس محلی فرهنگ حاکم بوده است. فرهنگ از عمده عوامل اجتماعی اثر گذار بر لباس سنتی و نوع پوشش افراد بوده است. بالا پوش و پایین پوش در اکثر فرهنگ ها متداول بوده است. اما پوشش سر و پوشش پای در هر فرهنگی بسته به زن یا مرد بودن فرد متفاوت بوده است.

زیر مجموعه های پوشاک سنتی

همانگونه که بیان شد ، لباس محلی و پوشاک سنتی از جمله رشته های صنایع دستی بسیار اصیل می باشد. در تقسیمات سازمان صنایع دستی ، این گروه با کد ۳ شناسایی می شود و شامل زیر گروه های زیر می باشد:

  1. لباس های محلی اقوام
  2. پای پوش های سنتی
  3. بافتنی های سنتی

دیدگاه بگذارید

16 − سیزده =